Uluslararası Çalışma Örgütü, 20 Mayıs Salı günü yapay zekanın küresel istihdam üzerindeki etkisini ayrıntılarıyla açıklayan bir rapor yayınladı. Birkaç mesleğin ortadan kalkması bekleniyor ancak bunların dörtte birinin bu teknolojiyle evrimleşmesi bekleniyor.
Geleceğin işleri nasıl olacak? Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte bazı işlerin de evrim geçirmesi gerekecek. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) Polonya araştırma enstitüsü NASK ile birlikte 20 Mayıs Salı günü yayınladığı çalışmada iddia bu yönde.
Dünya genelinde her dört meslekten biri, sorgulara yanıt vererek içerik üretebilen üretken yapay zeka tarafından yeniden şekillendirilme riski altında . Mesleklerin dönüştürüldüğünü ancak değiştirilmediğinin vurgulandığı çalışmada, işlerin ortadan kalkmasının en olası senaryo olmadığı vurgulanıyor. Otomasyon azınlıkta kalacak.
En çok etkilenen mesleklerin başında ofis çalışanları geliyor. Birçok görev, yapay zeka sayesinde otomatikleştirilebiliyor veya basitleştirilebiliyor. Etkilenen ilk sektörler arasında medya, bilişim ve finans sektörleri yer alıyor. ILO ve NASK tarafından analiz edilen 436 meslek arasında, dijital dönüşümden en çok zarar görebilecek meslek grubunun veri girişi çalışanları olduğu belirtiliyor. Görevleri çoğunlukla konferans veya toplantılara yönelik slayt gösterileri veya haritalar gibi dokümanlar hazırlamaktır. ChatGPT gibi üretken yapay zekaların halihazırda çok hızlı gerçekleştirebildiği işlevler.
Araştırmaya göre, dijital değişimlerden en çok etkilenmesi muhtemel meslekler, halihazırda hızlı dijital gelişmelere alışkın olanlar. Çünkü bu işler zaten büyük ölçüde teknolojik gelişmelere bağlı: potansiyel olarak dönüşüm geçirmeyecekler, ancak bunu bir kazanç olarak deneyimleyecekler.
“Netlik ve bağlam getirmek”
Dünya genelinde işlerin %3,3’ü otomasyon riski altında ve dolayısıyla uzun vadede yapay zeka tarafından tamamen değiştirilme riski altında. Bu rakam giderek artıyor, zira ILO Şubat ayında mesleklerin yalnızca yüzde 2,3’ünün tamamen yer değiştireceğini tahmin etmişti. En çok zarar görecek olanlar ise en zengin ülkelerde, çoğunlukla üçüncül sektörlerde çalışan kadınlar olacak. Dünyanın bu bölgelerinde, erkeklerde %2,3’lük bir orana kıyasla, %9,6’lık bir orana maruz kalacaklar. Geçtiğimiz Şubat ayında Paris’te düzenlenen Yapay Zeka Eylem Zirvesi’nde yapılan bir gözlem . ILO Genel Direktörü Gilbert Houngbo ise konuşmasına , “Yapay zeka, cinsiyet eşitsizliğini artırma riski taşıyor” diyerek başladı .
Zirvede konuşan UNI Küresel Sendika Genel Sekreteri Christy Hoffman, şirketlerin yapay zekanın çalışanları üzerindeki etkisini en kısa sürede ele alması gerektiğini vurguladı. ILO’nun Mayıs raporunda ele alınan bir fikir. BM kuruluşu, ayrıntıya girmeden dijital dönüşümü düzenleyecek politikaların uygulanması çağrısında bulunuyor. “İşçilerin meslek değiştirmesini ve iş kalitesinin garanti altına alınmasını” mümkün kılacaklardı .
ILO ekonomisti Janine Berge, BM kuruluşunun bir basın açıklamasında, “Yapay zeka konusunda yaşanan heyecan karşısında, netlik ve bağlam sağlamak hayati önem taşıyor ” dedi. Küresel işlerin otomasyonu ve dönüşümü ise hâlâ azınlıkta. Çoğu görev hâlâ insan müdahalesine ihtiyaç duyuyor. Raporda, birçok mesleğin tehlike altında olmaması gerektiği belirtilirken, kuaförler, tamirciler, çöpçüler ve hatta dişçiler bile şimdilik yeri doldurulamaz meslekler olarak kalmaya devam ediyor.
